Developed by Aye Chan Aung & Zin Zae Developed by Aye Chan Aung & Zin Zae

Thursday, February 16, 2017

MLM လုပ္ေတာ့မယ္ဆိုရင္



MLM (Multi-level Marketing) က ဘာကို ေရာင္းတာလဲလို႔ ေမးရင္၊ လူသိမ်ားတဲ့၊ ဒါမွမဟုတ္ ခုမွ ေစ်းကြက္ရွာေနတဲ့ ပစၥည္းအမ်ိဳးမ်ိဳးရဲ႕ အမည္ေတြကို ရြတ္ျပၾကမယ္ ထင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ သူတို႔ တကယ္ ေရာင္းေန တာက ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ ႏွင့္ ဂုဏ္သိကၡာ (Hope and Pride) ကိုပါ။ လူတိုင္းေအာင္ျမင္ ခ်င္ၾကပါတယ္။ အပို၀င္ေငြမ်ားမ်ား ၀င္ႏိုင္ဖို႔ ေမွ်ာ္လင့္မိၾကပါတယ္။ သက္သက္သာသာနဲ႔ အပို၀င္ေငြ မ်ားမ်ား ရႏို္င္မယ္ ဆိုတဲ့ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ကို MLM ကုမၸဏီေတြက စျပီး ေရာင္းၾကပါတယ္။

Silver, Pearl, Gold, Platinum, Diamond Member စတဲ့ အဆင့္ အမ်ိဳးမ်ိဳးေတြ ေရာက္ရင္၊ ဆင့္ပြား အက်ိဳးအျမတ္က သပိတ္၀င္ အိတ္၀င္ ဘယ္လိုရမယ္ ဆုိတာကို လက္ကမ္းစာေစာင္ေတြ၊ Presentation ေတြ၊ ကိုယ္ေတြ႔ၾကံဳသူေတြနဲ႔ ရႊန္းရႊန္းေ၀ေအာင္ ခမ္းခမ္းနားနား ပရိုမိုးရွင္း လုပ္ၾကပါတယ္။ ဘယ္သူျဖင့္ ဘယ္အဆင့္ေရာက္လို႔ လစဥ္ ဘယ္ေလာက္၀င္ေနျပီ။ ဘယ္သူကေတာ့ Member of the month ရလို႔ ဘယ္လို ဂုဏ္ျပဳခံရတယ္ စသျဖင့္ အားက်စရာ သြားရည္ယိုစရာေပါ့။ ဒါေပမယ့္ သူတို႔ ေသခ်ာ မေျပာတဲ့၊ မတင္ျပတဲ့ အေၾကာင္းတခုေတာ့ ရွိပါတယ္။

အဲဒါက သူတို႔ တကယ္ေရာင္းမယ့္ ပစၥည္းရဲ႕ အေၾကာင္းပါ။ ဘာပစၥည္းေလးပါ၊ ဘယ္လိုေလး အသံုး၀င္ပါတယ္ ဆိုတဲ့ သာမန္ကာရွန္ကာေလာက္ပဲ ေျပာပါတယ္။ နားေထာင္ေနတဲ့ အဖြဲ႔၀င္ ေလာင္းေတြက MLM ကုမၸဏီရဲ႕ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ ေရာင္းကုန္ (Hope Product) ကို ၀ယ္လိုက္ျပီ ဆိုေတာ့ တကယ္ေရာင္းရမယ့္ ေဆး၀ါး၊ အလွကုန္၊ လူသံုးကုန္ ပစၥည္း စတဲ့ Real Product ေတြကို စိတ္မ၀င္စား ေတာ့ပါဘူး။ရွားရွား ပါးပါး စိတ္၀င္စားလို႔ ေမးတဲ့သူရွိရင္လည္း 'အဆင့္ျမင့္နည္းပညာ၊ ေနာက္ဆံုးေပၚ၊ နန္းတြင္းလက္သံုး၊ ေရွးေဟာင္းရိုးရာ၊ က်န္းမာေရးရဲ႕ လွ်ိဳ႕၀ွက္ခ်က္ စတဲ့ စကားလံုးၾကီးၾကီးေတြနဲ႔ တရစပ္ ဖိပစ္လိုက္ျပီး လမ္းေၾကာင္း ေျပာင္းေပး လိုက္ပါတယ္။ အဆင့္ျမင့္ျမင့္ ျပင္ဆင္ထားတဲ့ MLM ကုမၸဏီေတြကေတာ့ အေထာက္အထား အခ်ိဳ႕ကို ျပႏိုင္ပါတယ္။ ေရႊေရာင္ ဖိတ္ဖိတ္ေတာက္၊ ကာလာစံု ေၾကြစကၠဴေပၚက ေထာက္ခံခ်က္ေတြ၊ Certificate ေတြက တခဏအတြင္း မွင္သက္မိေလာက္စရာပါ။ တခါတေလဆို သက္ဆိုင္ရာနယ္ပယ္အလုိက္ ဆရာ၀န္ေတြ၊ အင္ဂ်င္နီယာေတြ၊ ပညာရွင္ေတြကိုပါ ေခၚသံုးျပၾကပါတယ္။ ယံုေပဦးေတာ့။

ဒီလိုနဲ႔ MLM ကုမၸဏီက ေရာင္းတဲ့ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ (Hope) ကို ယံုၾကည္ကိုးစားျပီး အဖြဲ႔၀င္ လိုက္ၾကပါတယ္။ ျပီးေတာ့ လစဥ္ သတ္မွတ္ခ်က္ျပည့္ေအာင္၊ ဒါမွမဟုတ္ အဖြဲ႔၀င္ အမွတ္ျပည့္ေအာင္ လုပ္ရပါေတာ့တယ္။ အဲဒီမွာ ဂုဏ္သိကၡာ (Pride) ေရာင္းပြဲ စ ေတာ့တာပါပဲ။ မိမိနဲ႔ နီးစပ္ရာ ေဆြမ်ိဳးသားခ်င္း၊ လုပ္ေဖာ္ ကိုင္ဖက္၊ လက္ေအာက္ငယ္သား၊ တပည့္တပန္းေတြကို MLM အေၾကာင္း ရႊန္းရႊန္းေ၀ေအာင္ ျပန္ေျပာရင္း အဖြဲ႔၀င္ ျဖစ္ေအာင္ ဆြယ္တရား ေဟာရ ပါေတာ့တယ္။ အဲဒီလိုလုပ္ၾကရတဲ့ အဖြဲ႔၀င္ ေတြဟာ လူသူေလးစားေလာက္တဲ့ အလုပ္အကိုင္တခုခု ရွိတဲ့သူ ဒါမွမဟုတ္ တည္ၾကည္ ရိုးသားတဲ့ ပင္စင္စားၾကီးေတြ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ လူ၀င္ဆန္႔တဲ့ သူေတြ၊ အက်ိဳးေဆာင္လုပ္ေနသူေတြ၊ အျပင္အလုပ္မလုပ္ျဖစ္တဲ့ အိမ္ရွင္မေတြ လည္း ပါတတ္ပါတယ္။

သူတို႔အေပၚထားတဲ့ ခင္မင္ေလးစားမႈ၊ ယံုၾကည္မႈ၊ ခ်စ္ခင္မႈေတြ၊ သူတို႔ရဲ႕ ဂုဏ္သိကၡာေတြ ေၾကာင့္ပဲ ေနာက္ထပ္ အဖြဲ႔၀င္သစ္ေလးေတြ ျဖစ္လာရျပီး၊ MLM ၀ဲဂယက္မွာ အစံုအဆန္ ကူးခတ္ၾကရပါေတာ့တယ္။ တေန႔ၾကရင္ အမွတ္ျမင့္တဲ့၊ ဆင့္ပြား၀င္ေငြေကာင္းတဲ့ အဖြဲ႔၀င္ ျဖစ္လာမွာကို ေမွ်ာ္လင့္ အိပ္မက္ရင္းေပါ့။

ရံုးအုပ္ၾကီးကေတာ္ ေတာင္လုပ္ေနတာ အေတာ္အဆင္ေျပသတဲ့၊ တုိ႔ရပ္ကြက္ေက်ာင္းက ဆရာမေလးကလည္း ဒါေလးလုပ္ရတာ မဆိုးဘူးဆိုပဲ။ အိမ္ေဘးနားက ပင္စင္စား ၾကီးၾကီးကေတာ့ လကုန္တိုင္း အျမတ္ခြဲဖို႔ကို ထီးၾကီးကိုင္ျပီး အားၾကိဳးမာန္တက္ သြားေနတာပဲ။ ကၽြန္မတို႔ စက္ရံုက အလုပ္ရံုခြဲမႈးၾကီးလဲ အဲလို ေဆးေတြ ယူေရာင္းေနတာပဲ။ ကၽြန္ေတာ့္သူငယ္ခ်င္းက စကၤာပူသြားမယ္လုပ္ေနတာ MLM နဲ႔ အဆင္ေျပလို႔ အခုမသြား ေတာ့ဘူးတဲ့။ ဘၾကီးကို သြားကန္ေတာ့ ေတာ့၊ ငါ့တူၾကီး တဖက္တလမ္းက ၀င္ေငြရေအာင္ ဒါေလးလုပ္၊ အရံႈးမရွိဘူး၊ လစဥ္လည္း ျပန္၀င္ႏိုင္ေသးတယ္တဲ့ ....

စတဲ့၊ စတဲ့ စကားသံေတြကို ၾကားေယာင္ရင္း၊ MLM ကုမၸဏီရဲ႕ Hope Product ၊ လာေရာင္းတဲ့ (သို႔မဟုတ္) လမ္းညႊန္ေပးတဲ့သူရဲ႕ Pride Product ေတြကို ၀ယ္ယူမိလိုက္ ၾကတာပါ။ တကယ္ ေရာင္းရမယ့္ ေဆးေတြ၊ အလွကုန္စတဲ့ Real Product ကေတာ့ မွန္ဘီရိုထဲ သိမ္းလိုသိမ္း၊ ဘုရားစင္ေပၚတင္လိုတင္၊ ေခါင္းရင္းနားထားလိုထားနဲ႔ေပါ့။ အဲဒါေတြက လူတိုင္းအတြက္ အသံုးတည့္တာမွ မဟုတ္တာလား။

MLM မွာ ဘယ္အဆင့္ အဖြဲ႔၀င္ ေတြ အက်ိဳးရွိလဲ။
အျမင့္ဆံုးလို႔ သတ္မွတ္ၾကတဲ့ Diamond, Platinum စသည့္ Initial Member Level ေတြပဲ အက်ိဳးရွိပါတယ္။ က်န္ အဖြဲ႔၀င္ မ်ားက အဆင့္နိမ့္ေလ၊ ရုန္းကန္ရေလပါပဲ။ အျမတ္ရဖို႔ မေရရာပါဘူး။ ဆန္းစစ္မႈတခုမွာ အဖြဲ႔၀င္ ေတြရဲ႕ ၉၉.၇ ရာခိုင္ႏႈန္းက အ႐ံႈးနဲ႔ အဆံုးသတ္သြား တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ဘာလို႔လဲဆိုတာကို MLM Model တခုျဖစ္တဲ့ ေအာက္က ပိရမစ္ပံု အဖြဲ႔၀င္ အဆင့္ျပ ပံုကို ၾကည့္လို႔ ရပါတယ္။ အဖြဲ႔၀င္ ၁ ေယာက္က ၆ ေယာက္ ရွာေပးရမယ္ ဆိုတဲ့ ပံုစံနဲ႔ ၆ နဲ႔ ဆပြား သြားပါတယ္။ အျပင္မွာ သံုးတတ္တဲ့ ၁၀ ေယာက္ ဆပြားပံုစံဆို ဒီထက္မ်ားပါတယ္။




ထိပ္ဆံုး ၆ ေယာက္က အျမင့္ဆံုး Initial Member Level ေတြျဖစ္ပါတယ့္။ ၆ ေယာက္စီ ဆပြားေခၚလာလိုက္ၾကတာ၊ ၈ ဆင့္ေျမာက္ အဖြဲ႔၀င္ ေတြ အလွည့္လည္း ေရာက္ေရာ ရန္ကုန္ျမိဳ႕နဲ႔ ပတ္၀န္းက်င္ က လူေတြ အားလံုးနီးပါး အဖြဲ႔၀င္ ျဖစ္ကုန္ပါျပီ။ ( ၁.၈ သန္းနီးပါးေပါ့။) သူတို႔က အဖြဲ႔၀င္သစ္ ထပ္ရွာၾကရင္ေတာ့ ၁၀ ဆင့္ေျမာက္မွာ ျမန္မာ တႏိုင္ငံလံုးက ကေလး၊ လူၾကီး အကုန္ သန္း ၆၀ ေလာက္ အဖြဲ႔၀င္ ျဖစ္္မွ ရပါမယ္။ ၁၃ ဆင့္ေျမာက္ၾကရင္ေတာ့၊ တကမာၻလံုး လူကုန္ ၀င္ရင္ေတာင္၊ အက်ဳိးအျမတ္ျဖစ္ဖို႔ ခဲယဥ္းသြားပါျပီ။ ႏွစ္ကမာၻစာ လူ ၁၃ ဘီလီယန္ေလာက္က အဖြဲ႔၀င္္မွ ရပါေတာ့တယ္။

MLM ကုမၸဏီေတြက ဒီလို တြက္ၾကမွာ စိုးေတာ့၊ အဖြဲ႔၀င္ အသစ္ ဘယ္ႏွစ္ေယာက္ေခၚလာရင္၊ ဘယ္အဆင့္ တိုးမယ္၊ ဘယ္ေလာက္ အက်ိဳးအျမတ္ရွိမယ္ ဆိုတာမ်ိဳးပဲ ေျပာၾကပါတယ္။ ဘယ္အဆင့္ အဖြဲ႔၀င္ ေတြ ဘယ္ေလာက္ ရွိျပီ ဆိုတာေတာ့ ေၾကျငာေလ့ မရွိပါဘူး။ ေၾကျငာရင္လဲ၊ အားက်စရာ ထိပ္ဆံုးပိုင္းေတြက အဖြဲ႔၀င္ အေရအတြက္ကိုပဲ အသိေပးရင္း ပရိုမိုးရွင္းလုပ္ပါတယ္။ ပါးပါးနပ္နပ္ရွိတဲ့သူေတြကေတာ့ အဲဒီ အေရအတြက္ကေန၊ ဆပြားအေျခအေနကို ျခင့္တြက္ၾကေလရဲ႕။

မတြက္မိ၊ သတိမမူမိေသးတဲ့ အဆင့္နိမ့္ အဖြဲ႔၀င္ ေတြ ကေတာ့ တေန႔ေန႔ေပါ့ေလ ဆိုျပီး ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ မေလွ်ာ့ပဲ ၾကိဳးစားၾကပါတယ္။ လူၾကီးသူမ၊ ဆရာသမား ထဲက အဲလို အဆင့္နိမ့္ အဖြဲ႔၀င္ မ်ိဳးရွိေနျပီဆိုရင္ သူ စိတ္ခ်မ္းသာပါေစေတာ့ ဆိုျပီး ေဆြမ်ိဳး သားခ်င္းေတြ၊ တပည့္တပန္းေတြက ၀ယ္ေပဦးေရာ့့။ ဒါေပမယ့္လည္း အဖြဲ႔၀င္သစ္ မတုိးမွာ စိုးရိမ္တဲ့ တခ်ိဳ႕ MLM ကုမၸဏီေတြက ၇၀ - ၃၀ ဆုိျပီး ကန္႔သတ္ ထားတတ္ပါတယ္။ သတ္မွတ္ပမာဏရဲ႕ ၃၀% ပဲ ကိုယ္တိုင္သံုးခြင့္ ရွိတယ္၊ ၇၀% ကိုေတာ့ တျခားသူ သို႔မဟုတ္ အဖြဲ႔၀င္သစ္ကို ေရာင္းရမယ္ ဆိုတာမ်ဳိးေပါ့။

ဒီလိုနဲ႔ မိမိနီးစပ္ရာ ပတ္၀န္းက်င္မွာ သူလည္း အဆင့္နိမ့္ အဖြဲ႔၀င္ ၊ ကိုယ္လည္း အဆင့္နိမ့္ အဖြဲ႔၀င္ ျဖစ္ေနၾကလို႔ ေစ်းကြက္သစ္၊ အဖြဲ႔၀င္သစ္ရွာလို႔ မျဖစ္ႏိုင္ေတာ့ပဲ လုပ္ငန္းရပ္တန္႔လိုက္ရတဲ့ သို႔မဟုတ္ လစဥ္ အက်ိဳးအျမတ္ ဟုတ္တိပတ္တိ မရရွာၾကတဲ့ အ႐ံႈးသမား အဖြဲ႔၀င္ေတြက ၉၉.၉ % ေလာက္ ျဖစ္ေနဆဲပါ။

MLM ကုမၸဏီက ဘယ္လုိျမတ္လဲ။

မ်ားေသာအားျဖင့္ သူတို႔ေရာင္းတာေတြက ထူးျခားတဲ့ ပစၥည္းေတြပါ။ အမ်ိဳးတူ တျခားတံဆိပ္ေတြလိုက္ရွာျပီး ေစ်းႏႈန္းကို ႏိႈင္းဆလို႔ မရပါဘူး။ သူတို႔ေျပာတာဟာ ေရာင္းေစ်းပါပဲ။ ကုမၸဏီအတြက္ အျမတ္ရယ္၊ ေရာင္းေပးတဲ့ အဖြဲ႔၀င္ ေတြရယ္ကို ဆင့္ပြားေပးရမယ့္ အျမတ္ရယ္ကို ထည့္တြက္ျပီးမွ ေစ်းသတ္မွတ္ထားတာပါ။ ျပီးေတာ့ ပံုမွန္ေစ်းကြက္နဲ႔ ျဖန္႔ေလ့ လံုး၀မရွိပါဘူူး။
ဒီေတာ့ ပစၥည္း ၁ ယူနစ္ေရာင္းရတိုင္း သို႔မဟုတ္ အဖြဲ႔၀င္သစ္ တစ္ေယာက္၀င္တိုင္း၊ စိတ္ၾကိဳက္ေမွ်ာ္မွန္းထားတဲ့ အျမတ္ရပါတယ္။ ပံုမွန္ ပစၥည္းေတြလို ေၾကာ္ျငာစရိတ္ သိပ္မမ်ားပါဘူး။ ဆိုင္တင္စရိတ္လည္း မရွိသေလာက္ပါပဲ။ အဖြဲ႔၀င္ ေတြကိုေတာ့ ေကာ္မရွင္ခ/အထူးေလွ်ာ့ေစ်း ေပးတတ္ပါတယ္။ အဓိက ကုန္က်စရိတ္ဆိုလို႔ လစဥ္ အစည္းအေ၀းေတြ၊ Member Presentation ေတြ၊ ေပ်ာ္ပြဲရႊင္ပဲြ၊ လွဴဒါန္းပြဲေတြ လုပ္တဲ့ စရိတ္ေတြဘဲရွိပါတယ္။

မူုရင္း ကုမၸဏီကို ကုမၸဏီ အလြယ္တကူ ဖြင့္လို႔ရတဲ့ ႏိုင္ငံမွာ ေထာင္ထားတတ္ၾကပါတယ္။ လစဥ္ ၀ယ္လိုအားနဲ႔ အျမတ္ကို သက္ဆိုင္ရာ ကုမၸဏီပိုင္ရွင္/မန္ေနဂ်ာ သာ သိႏိုင္လို႔ မူရင္း ကုမၸဏီရွိရာ ႏိုင္ငံမွာေရာ၊ MLM နဲ႔ ျဖန္တဲ့ႏိုင္ငံေတြ မွာ အခြန္အေကာက္ကို ေရွာင္တိမ္းဖို႔ လြယ္ပါတယ္။

ဆင့္ပြားအျမတ္ေပးတာကလည္း ေရာင္းရမွ ေပးတာပါ။ မေရာင္းရရင္ မေပးဘူး။ တန္ဖိုးၾကီးၾကီးေပးရတာမ်ိဳးဆိုရင္ေတာ့ အဖြဲ႔၀င္ တစ္ေယာက္ ဆြယ္ႏိုင္တာနဲ႔၊ အက်ိဳးအျမတ္ စေပးပါတယ္။ တန္ဖိုးနည္းေလးေတြ
ေရာင္းတာဆိုရင္ေတာ့ လစဥ္ ဘယ္ေလာက္ေရာင္းရမွ သို႔မဟုတ္ အမွတ္ဘယ္ေလာက္ရမွ ေပးမယ္ဆိုျပီး ခ်ဳပ္ထားပါတယ္။ မေရာင္းရရင္၊ ေပးစရာမလိုေတာ့ ကုမၸဏီက အရံႈးလံုး၀မရွိပါ။

ဘယ္လုိ ကုမၸဏီမ်ိဳးျဖစ္တတ္လဲ။

မူရင္းကုမၸဏီဆိုတာ လူ ၃၊ ၄ ေယာက္နဲ႔ အျဖစ္လုပ္ထားတာမ်ိဳး ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံျခားကုမၸဏီ ဆိုတာနဲ႔ ပစ္ခတ္ အထင္ၾကီးတတ္တဲ့ သူေတြကို သိမ္းသြင္းႏိုင္ဖို႔ ဆုိပါေတာ့။ တခါတေလဆို တရား၀င္ ကုမၸဏီ ေတာင္ မေထာင္ပါဘူး။ သက္ဆိုင္ရာ ပစၥည္းထုတ္တဲ့ စက္ရံုငယ္ေလး တစ္ခု၊ ႏွစ္ခုေလာက္ ရွိတတ္ပါတယ္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ စက္ရံုေတာင္ မေဆာက္ေတာ့ပဲ လူသိမမ်ားတဲ့ စက္ရံုေလးေတြမွာ လိုခ်င္တဲ့ ဒီဇိုင္းနဲ႔ ပံုစံေပးျပီး မွာပါတယ္။ျပသနာ တခုခု ျဖစ္ေတာ့ ကုမၸဏီက သက္သက္၊ စက္ရံုက သက္သက္ပါ။ ရွင္းရလြယ္ေအာင္ေပါ့။ ဥပမာေပးရရင္၊ စကၤပူမွာ ကုမၸဏီေထာင္၊ တရုတ္က ပစၥည္းမွာျပီး၊ တျခားႏိုင္ငံမွာ ျဖန္႔ေပါ့။ တႏိုင္ငံထဲမွာပဲ ကုမၸဏီေရာ၊ စက္ရံုေရာ၊ ျဖန္႔ျဖဴးမႈလုပ္တာလည္း ရွိတတ္ပါတယ္။ ရွားေတာ့ရွားတယ္။

MLM နဲ႔ ျဖန္႔မယ့္ ႏိုင္ငံမွာေတာ့ ကုမၸဏီကို ခမ္းခမ္းနားနားျဖစ္ေအာင္ လုပ္ထားတတ္ၾကပါတယ္။ ေဒသခံေတြကို အုပ္ခ်ဳပ္သူအျဖစ္ေရာ၊ ၀န္ထမ္းေတြ အျဖစ္ပါ ခန္႔ထားတတ္ပါတယ္။ ေငြေၾကး၊ ပစၥည္းနဲ႔ အဓိက ဆံုးျဖတ္ခ်က္ ေတြကိုေတာ့ တျပည္သား ကုမၸဏီပိုင္ရွင္/မန္ေနဂ်ာ မ်ားကပဲ ခ်ဳပ္ကိုင္ထားပါတယ္။ ေဒသခံေတြက ယံုၾကည္ေလာက္တယ္လို႔ ထင္ရတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ေတြက ကုမၸဏီမွာ လူလံုးျပဖို႔ တာ၀န္ေပးထား တတ္ၾကပါတယ္။ ျပသနာတကယ္ျဖစ္ေတာ့မွ အဲဒီပုဂၢိဳလ္ေတြဟာ အခမ္းအနားေလးတက္၊ လက္မွတ္ေလးထိုး တာေလာက္ပဲ လုပ္ရျပီး၊ ကုမၸဏီကိစၥေတြကို အတြင္းက်က် ဘာမွမသိတဲ့ သူေတြ ျဖစ္ေနတတ္ပါတယ္။ ေဒသခံ ကုမၸဏီေတြလည္း ရွိတတ္ပါတယ္။

ဘယ္လို MLM ကုမၸဏီ မ်ိဳးက အႏၱရယ္မ်ားလဲ။
အျပင္မွာလည္း ၀ယ္မရတဲ့ ထူးျခားပစၥည္းကို ေစ်းတနင့္တပိုးတင္ထားရင္ အႏၱရယ္ရွိပါျပီ။ ေပးရ၊ ၀ယ္ရမယ့္ ေငြပမာဏမ်ားရင္ လူေတြ မယံုၾကည္မွာ စိုးလို႔၊ အဖြဲ႔၀င္သစ္ရလို႔ ေပးတဲ့ ဆင့္ပြားအျမတ္အျပင္၊ ကုမၸဏီက လစဥ္ ဆုေၾကး၊ အသင္း၀င္ေၾကး စတာေတြ ေပးမယ္ဆိုျပီး ဆြယ္တတ္ပါတယ္။ အဲဒီ လစဥ္ေၾကးက ၆ လ၊ ၁ ႏွစ္၊ ၁ ႏွစ္ခြဲေလာက္ၾကာရင္၊ အရင္းနီးပါး ျပန္ျဖစ္သြားပါတယ္။ အဲဒီလို သတ္မွတ္ကာလအတြင္းမွာ ကုမၸဏီက MLM လုပ္ၾကည့္ပါတယ္၊ ေအာင္ျမင္ရင္ေတာ့၊ ဆက္လက္တည္တ့ံေပါ့၊ အေျခအေန မဟန္ရင္ေတာ့၊ ဆက္မေပးေတာ့ဘူး။ လစ္လို႔ရရင္လည္း ရသမွ်မျပီး အစေဖ်ာက္သြား တတ္ပါတယ္။

တန္ဖိုးနည္းပစၥည္းကို ေရာင္းတဲ့ MLM ကုမၸဏီေတြကေတာ့ အဖြဲ႔၀င္ ေတြအတြက္ အႏၱရာယ္ကင္းႏိုင္တယ္လို႔ ယူဆခ်င္ယူဆႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္လည္း ကုမၸဏီက ယူေရာင္းတဲ့ပစၥည္း (Real Product) ဟာ အႏၱရယ္ကင္းမကင္း၊ တကယ္ အသံုးတည့္မတည့္ သိေအာင္လုပ္ဖို႔ ဆင့္ပြားေရာင္းေနတဲ့ အဖြဲ႔၀င္ ေတြမွာ တာ၀န္ရွိပါတယ္။

MLM ႏွင့္ လူက်င့္၀တ္
ေစ်းကြက္စီးပြားေရးမွာ ျဖန္႔ေ၀ေရာင္းခ်တဲ့ ပံုစံအမ်ဳိးမ်ိဳးသံုးၾကပါတယ္။ ေၾကာ္ျငာျပီးပဲ ေရာင္းေရာင္း၊ MLM လုပ္ျပီးပဲ ေရာင္းေရာင္းေပါ့။ လူ႔က်င့္၀တ္ ပိုင္းကေတာ့ ၾကည့္ရပါလိမ့္မယ္။ ေစ်းမွာ ကုန္ပစၥည္းတခုေရာင္းရင္ ပစၥည္းမွန္၊ ေစ်းမွန္၊ အရည္အေသြးမွန္တာကို ေစ်းသည္က တာ၀န္ယူရပါတယ္။ MLM မွာလည္း အဖြဲ႔၀င္ ေတြက တာ၀န္ယူရမွာပါ။ ေစ်းသည္တပိုင္း ျဖစ္ေနတာကို။ တကယ့္ လက္ေတြ႔မွာ ေစ်းမွန္ဖို႔ကေတာ့ ခက္ပါတယ္။ တခ်ိဳ႕ ပစၥည္းေတြက ထူးထူးဆန္းဆန္းေတြပါ၊ ေစ်းခ်င္းယွဥ္ၾကည့္လို႔ မရပါဘူး။ အမ်ိဳးတူေတြရွိလို႔ ယွဥ္ၾကည့္ရင္ေတာ့ ေစ်းပိုမ်ားပါတယ္။ MLM ပဲေလ မ်ားေပမေပါ့။

ဒါေပမယ့္ ပစၥည္းမွန္၊ အရည္အေသြးမွန္ ဟုတ္မဟုတ္ကေတာ့ စစ္ေဆးၾကည့္ေပးဖုိ႔၊ ကုမၸဏီကို အာမခံခ်က္ ေတာင္းဆိုဖို႔ လိုပါလိမ့္မယ္။ အႏၱရာယ္ကင္း မကင္းနဲ႔ ၊ အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈ ရွိမရွိ စစ္ေဆးထားဖို႔လည္း လိုအပ္ပါတယ္။

အႏၱရာယ္ကင္းမကင္း စစ္ေဆးတာက ကန္႔ဓာတ္၊ ခဲဓာတ္၊ အက္ဆစ္၊ ဆိုးေဆး၊ မယ္လမင္း၊ ျပဒါး စတာေတြ ပါမပါ စစ္တာမ်ိဳးကို ဆိုလိုတာပါ။ ပရိုတိန္း အားေဆးဆိုျပီး၊ ပဲအနီကိုျပဳတ္၊ အမႈန္႔လုပ္၊ အေျခာက္ခံ၊ ေဆးျပားပံုရိုက္၊ သၾကားအုပ္ (Sugar Coated) လုပ္ထားတာကို အႏၱရယ္ကင္း မကင္း စစ္ရင္ေတာ့၊ အႏၱရယ္ရွိမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ေဆးအာနိသင္ရဲ႕ တ၀က္က စိတ္ေပၚမွာမူတည္တယ္လို႔ ေျပာေစဦးေတာ့၊ အဲဒီအားေဆးရဲ႕ အက်ဳိးက မစြမ္းဘူးလို႔ ဆိုရပါမယ္။

အက်ဳိးအာနိသင္ ရွိမရွိဆိုတာက ေဆးရံု၊ ဓါတ္ခြဲခန္း ေတြမွာ စနစ္တက် စမ္းသပ္သုေတသနျပဳ လုပ္ထားၾကရပါတယ္။ ျပီးေတာ့ ပါ၀င္တဲ့ ပစၥည္းေတြကိုလည္း အမ်ိဳးအစားအလိုက္ ဓာတ္ခြဲ စစ္ေဆးထားျပီးးသား ျဖစ္ရပါတယ္။ ဒါမွ သက္ဆိုင္ရာ ပစၥည္းပါ၀င္မႈ အခ်ိဳးအစား အရ အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈ ရွိႏိုင္မရွိႏိုင္ ပတမအဆင့္ ဆံုးျဖတ္ျပီး၊ စမ္းသပ္သုေတသနျပဳမႈေတြ အရ အမ်ားျပည္သူ သံုးသင့္ မသံုးသင့္ အတည္ျပဳ ဆံုးျဖတ္ၾကပါတယ္။ ဒါေတြျပီးမွ ေစ်းကြက္ကို တင္သင့္တာပါ။

ဒါ့အျပင္ အဖြဲ႔၀င္ တေယာက္အေနနဲ႔ ကိုယ္ေတြ႔ အေတြ႔အၾကံဳေေရာ၊ ပတ္၀န္းက်င္က လက္ေတြ႔ သံုးစြဲသူမ်ားရဲ႕ မွတ္ခ်က္၊ အျမင္ေတြကိုပါ ျပန္လည္ဆန္းစစ္ ၾကည့္ဖို႔လည္းလိုပါတယ္။
မိမိကိုယ္တိုင္ ကုမၸဏီရဲ႕ အလိမ္ခံေနရျပီဆိုရင္ေတာ့ ေနာက္ထပ္ မိမိလို ကံဆိုးသူ သားေကာင္ေတြ ထပ္မရွာခ်င္ပါနဲ႔ေတာ့၊ ဥပေဒေၾကာင္းအရ အခ်ိန္မွီ ေျဖရွင္းႏို္င္ဖို႔ သာ ၾကိဳးစားသင့္ပါတယ္။

MLM ကုမၸဏီႏွင့္ ပက္သက္၍
၁။ MLM လုပ္ေနတဲ့ ကုမၸဏီဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ တရား၀င္ မွတ္ပံုတင္ထားျခင္း ရွိမရွိ၊ လက္ရွိလိပ္စာႏွင့္ ဟုတ္မဟုတ္ ေမးျမန္းပါ။ ကုမၸဏီဖြဲ႔စည္းပံုကိုလည္း ထုတ္ျပန္ေပးဖို႔ ေတာင္းဆိုပါ။
၂။ ကုမၸဏီ ႏွင့္ စာခ်ဳပ္ ခ်ဳပ္ဆိုရပါက ေသခ်ာ ဖတ္ရႈ၍ ဆန္းစစ္ရန္ အခ်ိန္ယူပါ။ အခ်ဳိ႕ကုမၸဏီမ်ားက ဥပေဒေၾကာင္းအရ တရားစြဲဆို၍ မရေစရန္၊ ၄င္းတို႔ဖက္မွ အသာစီးျဖင့္ ေရးထားတတ္ၾကပါတယ္္။ ေသခ်ာ မစဥ္းစား ႏိုင္ေစရန္ ယခု လက္မွတ္ထိုးပါက မည္သည့္ ခံစားခြင့္ရွိသည္၊ သို႔မဟုတ္ အဖြဲ႔၀င္ အဆင့္၊ အမွတ္ အျမင့္ရမည္ စသည့္ အခ်က္ မ်ားျဖင့္ ဖိအားေပးတတ္ၾကပါတယ္။
၂။ ေဆး၀ါးႏွင့္ သက္ဆိုင္ရင္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ေဆး၀ါးႏွင့္ အစားေသာက္ဆိုင္ရာ အႏၲရယ္ကင္းရွင္းေၾကာင္း လက္မွတ္ ရဖို႔ေတာင္းဆိုပါ။ အျခားႏိုင္ငံက စစ္ေဆးခ်က္မ်ားကို အတု အစစ္ ခြဲျခားဖို႔ခက္ပါတယ္။
၃။ FDA က စစ္ေဆးဖို႔ အၾကံဳးမ၀င္ေအာင္ ဓါတ္စာ၊ အားျဖည့္ အာဟာရ စသျဖင့္ ေျပာဆိုလာလွ်င္ ျမန္မာႏိုင္ငံ ဆရာ၀န္မ်ားအသင္းလို အသင္းအဖြဲ႕က အသိအမွတ္ျပဳခ်က္ ရယူေပးရန္ ေတာင္းဆိုပါ။ သက္ဆိုင္ရာ ပစၥည္း အမ်ိဳးအစားအလုိက္ ျမန္မာအင္ဂ်င္နီယာအသင္း အပါအ၀င္ ယံုၾကည္အားထားရတဲ့ အသင္းအဖြဲ႔မ်ား၏ ေထာက္ခံခ်က္ မ်ားကိုလည္း ရယူေပးရန္ ေတာင္းဆိုႏိုင္ပါတယ္္။ ပရိုမိုးရွင္းအတြက္ ခန္႔ထားတတ္တဲ့ ပညာရွင္တခ်ိဳ႕ရဲ႕ စကားထက္ အသင္းအဖြဲ႔ရဲ႕ အသိအမွတ္ျပဳမႈက ပိုျပီးတန္ဖိုးရွိပါတယ္။
၄။ ကုမၸဏီမွ ေပးတဲ့ အသိအမွတ္ျပဳခ်က္ေတြ၊ ေထာက္ခံခ်က္ေတြ၊ အင္တာနက္ စာမ်က္ႏွာေတြကိုလည္း ၾကည့္ရႈစစ္ေဆးပါ။ ISO Standard, CE mark စသည့္ အရည္အေသြးဆိုင္ရာ၊ စီမံခန္႔ခြဲမႈဆိုင္ရာ စံမ်ား၊ ေထာက္ခံခ်က္မ်ား ရွိမရွိ ဆန္းစစ္ပါ။
၅။ သံသယရွိဖြယ္ရာ ၾကံဳေတြ႔ရပါက ဥပေဒပညာရွင္မ်ား၊ ကၽြမ္းက်င္သူမ်ား၊ ဗဟုသုတရွိသူမ်ားႏွင့္ တုိင္ပင္ အၾကံဥာဏ္ယူပါ။ MLM ႏွင့္ ႏွီးႏြယ္ေသာ ေစ်းကြက္ျဖန္႔ျဖဴးမႈမ်ားကို သက္ဆိုင္ရာ ႏိုင္ငံဥပေဒအလိုက္၊ တားျမစ္ပိတ္ပင္မႈမ်ား၊ အျငင္းပြားမႈမ်ားလည္းရွိေၾကာင္း သိရွိထားပါ။
၇။ ဆင့္ပြားအျမတ္ထက္၊ ကုမၸဏီထုတ္ ပစၥည္းအေၾကာင္း ကို အဓိက သတိျပဳမိပါေစ။

ဒီလို ဆန္းစစ္ အကဲျဖတ္မႈေတြလုပ္လို႔ ေကာင္းမြန္တယ္၊ အဆင္ေျပတယ္၊ ပစၥည္းကလည္း သံုးစြဲဖို႔သင့္တယ္၊ အက်ိဳးအာနိသင္ရွိတယ္။ ကုမၸဏီမွာ စျပီး ၀ယ္ရတဲ့ ပမာဏကလည္း ဆံုး႐ံႈးသြားလည္း မမႈေလာက္ဘူး၊ ဆင့္ပြားအျမတ္ကလည္း လက္ေတြ႔ရတယ္ဆိုရင္ေတာ့ ေခတ္မီသူတိုင္း ဒီ MLM ကုမၸဏီ မွာ အဖြဲ႔၀င္္ၾကသည္လို႔ နီးစပ္ရာကို ေမာင္းခတ္ႏိုင္ပါတယ္္။ အဲဒီလို Multi-level Marketing Company မ်ိဳးကေတာ့ ကမာၻေပၚမွာ ရွိေကာင္း ရွိိႏိုင္ပါတယ္၊ ဒါေပမယ့္ အရမ္းရမ္း ရွားပါတယ္လို႔ပဲ … ။
https://www.facebook.com/notes/10202686256502513/


“Multi-level marketing - Wikipedia, the free encyclopedia.” http://en.wikipedia.org/wiki/Multi-level_marketing.
“Pyramid scheme - Wikipedia, the free encyclopedia.” http://en.wikipedia.org/wiki/Pyramid_scheme.

မွတ္ခ်က္။ www.planet.com.mm ရွိ ဖိုရမ္မွ ေႏြဦးကို၏ ေဆြးေႏြးခ်က္မ်ားကို ထပ္မံျဖည့္စြက္ ေရးသားပါသည္။